De strafuitvoering in België is een zeer complex gegeven en is afhankelijk van verschillende factoren. Wanneer een gevangenisstraf wordt opgelegd is het dus zeer moeilijk om de exacte datum te kennen waarop men in vrijheid gesteld kan of zal worden.

Straffen tot en met 3 jaar gevangenisstraf


Inleiding

De strafuitvoering in België is een zeer complex gegeven en is afhankelijk van verschillende factoren. Wanneer een gevangenisstraf wordt opgelegd is het dus zeer moeilijk om de exacte datum te kennen waarop men in vrijheid gesteld kan of zal worden.

Het voornaamste criterium is of het totaal van de openstaande effectieve gevangenisstraffen de drie jaar te boven gaat of niet. Hiervoor dienen alle gevangenisstraffen die nog niet ondergaan werden en nog niet verjaard zijn in aanmerking te worden genomen.


Straffen tot en met drie jaar gevangenisstraf

Beslissingen over de uitvoering van gevangenisstraffen die in totaal onder de drie jaar effectief blijven, behoren in principe toe aan de Minister van Justitie. In de praktijk zal de beslissing genomen worden door de gevangenisdirectie, die de Ministeriële Omzendbrieven van de Minister naleven. Wanneer een veroordelend vonnis waarin een effectieve gevangenisstraf werd uitgesproken definitief geworden is, zal de veroordeelde die zich niet in voorhechtenis bevindt een gevangenisbriefje ontvangen waarin staat dat hij zich binnen de vijf dagen in de gevangenis dient aan te melden.

Hier kan de veroordeelde die over een vast adres in België beschikt aan de gevangenisdirectie een elektronisch toezicht aanvragen. Gelet op de overbevolking in de Belgische gevangenissen, wordt deze modaliteit vaak toegekend. Het is mogelijk dat er gewacht moet worden op een beschikbare enkelband. De periode dat men de gevangenisstraf moet uitzitten, al dan niet onder elektronisch toezicht, wordt geregeld door een Ministeriële Omzendbrief. Vroeger diende de veroordeelde standaard één derde van de opgelegde gevangenisstraf uit te zitten. Recidivisten twee derden.

Vandaag de dag werden deze periodes fel ingekort omwille van de overbevolking in de gevangenissen. De laatste omzendbrief legt volgende periodes op:

  • Tot en met 6 maanden gevangenisstraf: deze straffen worden niet uitgevoerd.
  • Van 6 maanden tot 7 maanden gevangenisstraf: invrijheidstelling na 1 maand
  • Van 7 maanden tot 1 jaar gevangenisstraf: invrijheidstelling na 2 maanden
  • Van 1 jaar tot 2 jaar gevangenisstraf: vrij na 4 maanden
  • Van 2 jaar tot 3 jaar gevangenisstraf: vrij na 8 maanden

Deze periodes kunnen steeds gewijzigd worden bij Ministeriële omzendbrief. Binnen de duur van de gevangenisstraf kunnen verschillende modaliteiten toegekend worden: niet enkel het reeds besproken elektronisch toezicht, maar ook uitgangsvergunningen, penitentiair verlof of onderbreking van de strafuitvoering behoren tot de mogelijkheden. (zie punt 4.2.)